boek dit kan niet waar zijn
Het boek “Dit kan niet waar zijn” is een non-fictiewerk van Joris Luyendijk over de Londense financiële sector en de oorzaken en cultuur achter de bankencrisis van 2008. Het werd een enorme bestseller in Nederland en won in 2015 de NS Publieksprijs.
Waar gaat “Dit kan niet waar zijn” over?
Luyendijk dook ongeveer twee jaar onder in de wereld van de high finance in Londen, vooral in de City. Hij interviewde bankiers, handelaren, risicomanagers, juristen en ondersteunend personeel om te begrijpen hoe het systeem werkt en waarom het zo kwetsbaar is.
Kernpunten van het boek:
- De bankencrisis van 2008 was geen “ongelukkige samenloop”, maar een systeemfout : een “accident waiting to happen”.
- Niet een paar “rotte appels” zijn het probleem, maar een systeem dat mensen structureel de verkeerde kant op prikkelt (bonussen, korte-termijndenken, silo’s, angstcultuur).
- De mensen in het systeem hebben vaak normale zorgen (hypotheek, kinderen, carrière), maar werken in instellingen die de wereldeconomie in de afgrond kunnen storten.
- De wereld lijkt in een vliegtuig te zitten “zonder piloot”: het systeem is zo complex en gefragmenteerd dat niemand het geheel nog overziet.
Waarom was het zo’n opvallend boek?
- Het was het best verkochte boek in Nederland in 2015 en is in zeker achttien talen vertaald.
- Het is geschreven door een antropoloog/journalist, géén bankier; juist daardoor stelt hij “naïeve” vragen en legt hij de cultuur helder uit voor leken.
- De toon is toegankelijk, vaak verhalend en soms geestig, terwijl het onderwerp zwaar en technisch is.
Lezers en recensies benadrukken:
- Pluspunten: verhelderend, meeslepend, goed geschreven, unieke inkijk in een gesloten wereld.
- Kritiek: sommige lezers vinden dat het te weinig technische diepgang heeft over financiële producten, en meer een cultuur- en interviewboek is dan een echt financieel handboek.
Thema’s en inzichten uit het boek
Enkele terugkerende thema’s:
- Perverse prikkels : bonussen, targets en interne concurrentie zorgen ervoor dat risico’s worden doorgeschoven en verhuld.
- Silo’s en onwetendheid : bijna niemand overziet de hele keten; iedereen kent slechts zijn stukje, wat verantwoordelijkheid verwatert.
- Normalisering van risico : binnen de banken wordt extreme risico-acceptatie vaak gezien als normaal spel, prestige en “winnen”.
- Morele afstand : mensen ervaren zichzelf niet als “schurken”, maar als professionals binnen de regels; juist dat maakt verandering lastig.
Een vaak aangehaalde conclusie: de instellingen die de economie draaiende moeten houden, kunnen diezelfde economie ook ontwrichten – zelfs wanneer de betrokken mensen oprecht denken goed bezig te zijn.
Korte “quick scoop” voor jou
Als jij zoekt op “boek dit kan niet waar zijn”, gaat het vrijwel zeker om:
- Titel: Dit kan niet waar zijn
- Auteur: Joris Luyendijk
- Genre: journalistiek/non-fictie, financiële wereld
- Onderwerp: cultuur en systeem achter de bankencrisis, met focus op de City in Londen
- Reputatie: grote bestseller, NS Publieksprijs 2015, veel discussie in media en onder lezers.
Als je wilt, kan ik:
- In het Nederlands een korte samenvatting per hoofdstuk geven (in eigen woorden, zonder te citeren).
- Uitleggen wat je er anno 2026 nog van kunt leren.
- Een leesadvies geven: voor wie het boek interessant is, en wat je erna zou kunnen lezen.