chanuka co to za święto

Chanuka (Chanuka / Chanukkah / Hanukkah) to żydowskie, ośmiodniowe święto zwane „Świętem Świateł”, upamiętniające cud i zwycięstwo Machabeuszy oraz ponowne poświęcenie Świątyni Jerozolimskiej. Obchodzone jest co roku zimą, mniej więcej w listopadzie–grudniu, według kalendarza żydowskiego od 25 dnia miesiąca kislew.

Co upamiętnia Chanuka?

• Upamiętnia zwycięskie powstanie Machabeuszy przeciwko greckiej (seleukidzkiej) władzy, która zakazywała praktyk judaizmu.

• Święto wspomina cud odnalezienia małej ilości czystej oliwy w Świątyni, która zamiast na jeden dzień paliła się przez osiem dni.

• Nazwa „Chanuka” znaczy „poświęcenie / dedykacja” i odnosi się do ponownego poświęcenia (rededykacji) Świątyni Jerozolimskiej.

Jak się obchodzi Chanukę?

• Każdego z ośmiu wieczorów zapala się świece lub oliwki w dziewięcioramiennym świeczniku (chanukija): osiem świateł + jedna pomocnicza świeca „szames”.

• Co noc dodaje się jedno światło: pierwszego wieczoru jedna świeczka, drugiego dwie itd., aż do ośmiu w ostatnią noc.

• W domach i synagogach odmawia się specjalne modlitwy dziękczynne i psalmy pochwalne (Hallel), podkreślając wdzięczność za cud ocalenia.

Zwyczaje i symbole Chanuki

• Typowe potrawy to smażone na oleju dania, np. placki ziemniaczane (latkes) i pączki (sufganiot), na pamiątkę cudu oliwy.

• Popularna jest gra w drejdel (bączek) z hebrajskimi literami, które tworzą zdanie „Wielki cud wydarzył się tam”.

• W wielu wspólnotach daje się drobne prezenty lub „pieniądze chanukowe” dzieciom, co współcześnie bywa porównywane z prezentami bożonarodzeniowymi.

Czy Chanuka to „żydowskie Boże Narodzenie”?

• Chanuka bywa kulturowo zestawiana z Bożym Narodzeniem, bo często wypada w podobnym czasie i jest radosnym świętem rodzinnym.

• W sensie religijnym to zupełnie inne święto: nie dotyczy narodzin osoby, ale cudu i obrony wolności wyznania oraz ponownego poświęcenia Świątyni.

• Współcześnie Chanuka zyskała większą „widoczność” w kulturze zachodniej, m.in. przez dekoracje, prezenty i światełka w oknach.

Co Chanuka „mówi” dziś?

• Podkreśla wartość wolności religijnej, wierności własnej tradycji i nadziei nawet w czasie „ciemności”.

• Światło chanukowych świec jest symbolem tego, że mały „płomień” wiary czy tożsamości może przetrwać nacisk większości i przeciwności.

• Dla wielu współczesnych Żydów to jedno z najbardziej radosnych i rodzinnych świąt roku, łączące historię, wiarę i wspólnotę przy jednym stole.

Informacje opierają się na źródłach religijnych, encyklopedycznych i współczesnych opisach zwyczajów Chanuki.

TL;DR: Chanuka to ośmiodniowe żydowskie Święto Świateł, upamiętniające cud oliwy i zwycięstwo Machabeuszy, obchodzone przez zapalanie chanukii, modlitwy, gry w drejdel i potrawy smażone na oleju.

Information gathered from public forums or data available on the internet and portrayed here.