dit kan niet waar zijn

Dit kan niet waar zijn betekent in het Nederlands zoiets als: “Dit geloof ik niet” of “Dit kan toch niet kloppen / niet echt zijn.”

Betekenis in het dagelijks taalgebruik

Mensen gebruiken meestal deze uitdrukking als ze verbaasd, geschokt of verontwaardigd zijn. Voorbeelden:

• Je ziet een extreem hoge rekening: “Dit kan niet waar zijn…”
• Je leest een bizar nieuwsbericht: “Dit kan niet waar zijn, toch?”
• Iemand behandelt iemand anders oneerlijk: “Dit kan niet waar zijn, hoe kan dit gebeuren?”

In het Engels past vaak:

• “This can’t be true.”
• “This isn’t happening.”
• “No way this is real.”

Culturele en emotionele lading

De uitdrukking heeft meestal:

• Een sterke emotionele lading (ongeloof, frustratie, soms boosheid).
• Een lichte vorm van ontkenning: je wilt niet accepteren dat iets zo is.
• Vaak een morele ondertoon: “Zó oneerlijk / slecht / absurd, dat het eigenlijk niet zou mógen gebeuren.”

Een klein voorbeeldscenario:

Je werkgever kondigt ineens aan dat iedereen 20% salaris moet inleveren.
Veel collega’s zullen onder elkaar zeggen: “Dit kan niet waar zijn…”
Daarmee bedoelen ze zowel: “Ik geloof het niet” als “Dit zou eigenlijk niet mogen gebeuren.”

Boek en bredere context

“Dit kan niet waar zijn” is ook de titel van een bekend boek van journalist Joris Luyendijk over de cultuur in de financiële sector na de crisis van 2008.

Daar verwijst de titel precies naar dat gevoel: wat hij ontdekte over banken en de financiële wereld is zó schokkend, dat je denkt “dit kan toch niet echt zo werken.” Als je wilt, kan ik een kort stukje in verhalende stijl schrijven (bijvoorbeeld een mini-schets of column) rond het gevoel van “dit kan niet waar zijn.”