US Trends

dlaczego black friday

Black Friday to określenie piątku po amerykańskim Święcie Dziękczynienia, który stał się symbolicznym startem sezonu świątecznych zakupów i wielkich promocji. Nazwa „black” wiąże się z tłumami, korkami i chaosem w miastach, a później także z tym, że sklepy przechodziły „z czerwonego na czarne”, czyli z deficytu do zysku.

Skąd nazwa „Black Friday”?

  • W latach 50. i 60. policja w Filadelfii określała tak piątek po Thanksgiving z powodu paraliżu miasta przez korki i tłumy kupujących.
  • W latach 80. sprzedawcy zaczęli tłumaczyć „black” jako moment, gdy finanse firm przechodzą „w czarne”, czyli w zysk, co nadało nazwie bardziej pozytywny wydźwięk.

Dlaczego akurat piątek?

  • Piątek wypada zaraz po Thanksgiving, które w USA jest dniem wolnym i jednym z najważniejszych świąt w roku.
  • Wiele osób ma wtedy długi weekend, więc sklepy zaczęły oferować duże zniżki, by ściągnąć klientów do galerii i centrów handlowych.

Jak Black Friday stał się wielką wyprzedażą?

  • Jeszcze w pierwszej połowie XX wieku ten dzień był po prostu początkiem sezonu świątecznych zakupów, m.in. po paradzie Macy’s w Nowym Jorku.
  • Od lat 70. i 80. sieci handlowe coraz agresywniej promowały rabaty, kolejki przed sklepami i „polowanie na okazje”, co zamieniło Black Friday w ogólnokrajowe święto zakupów.

Dlaczego Black Friday jest dziś wszędzie?

  • W latach 90. i 2000. wraz z globalizacją marek i rozwojem e‑commerce Black Friday zaczął być kopiowany poza USA, także w Europie, w tym w Polsce.
  • Sklepy internetowe i platformy jak Amazon przekształciły go w globalne wydarzenie z promocjami online, często rozciągnięte na cały tydzień lub nawet cały listopad („Black Week”, „Black Month”).

Ciemniejsze strony Black Friday

  • Krytycy zwracają uwagę na sztuczne „pompując” ceny przed wyprzedażami i udawane rabaty, co podsyca nadmierny konsumpcjonizm.
  • Pojawiają się też ruchy zachęcające do rezygnacji z zakupów tego dnia (np. „Buy Nothing Day”), oraz akcje marek promujące naprawę, recykling lub świadome zakupy zamiast impulsywnych promocji.

Information gathered from public forums or data available on the internet and portrayed here.