dlaczego jemy karpia na wigilię

Jemy karpia na Wigilię głównie dlatego, że łączy postny charakter wieczerzy z wielowiekową tradycją chrześcijańską i powojenną historią Polski. Z czasem obrosło to też w symbolikę szczęścia, dostatku i „magii” świąt.

Skąd w ogóle ryba w Wigilię?

• Wigilia była (i dla wielu nadal jest) dniem ścisłego postu – nie jedzono mięsa, ale ryby były dozwolone.

• W tradycji chrześcijańskiej ryba jest dawnym symbolem Chrystusa , więc dobrze pasowała do religijnego charakteru wieczerzy.

Dlaczego akurat karp?

• W Europie Środkowej karp był od średniowiecza łatwo dostępny: hodowano go masowo w stawach klasztornych i dworskich, więc był stosunkowo tani i „pewny”.

• W Polsce po II wojnie światowej państwo mocno rozwinęło hodowlę karpia i promowało go jako „rybę na święta”, co utrwaliło zwyczaj w PRL-u – karp stał się po prostu najbardziej dostępny na Boże Narodzenie.

Symbolika karpia na Święta

• Karp zaczął być kojarzony ze szczęściem i pomyślnością – stąd zwyczaj wkładania jego łusek pod talerz albo do portfela „na pieniądze” w nowym roku.

• W niektórych regionach kości lub głowę karpia zakopywano pod drzewem owocowym, żeby „lepiej rodziło” w kolejnym sezonie.

Karp w wannie i inne zwyczaje

• Trzymanie żywego karpia w wannie przed Wigilią miało „wypłukać” mu mulisty smak i jednocześnie pozwalało przechować świeżą rybę, gdy nie było lodówek.

• Podobne zwyczaje (karp na wigilijny stół, ryba w wannie, łuski na szczęście) istnieją też w Czechach, na Słowacji czy w innych krajach Europy Środkowej.

A dziś – tradycja vs. zmiana

• Dla wielu osób karp to przede wszystkim smak dzieciństwa i rodzinny rytuał – jada się go „bo tak było u nas w domu”.

• Coraz częściej zastępuje się go innymi rybami (łosoś, dorsz, sandacz), ale sam zwyczaj rybnej, postnej Wigilii nadal pozostaje żywy.

TL;DR: jemy karpia na Wigilię, bo połączył kościelny post, łatwą dostępność tej ryby i powojenną politykę „karp na święta”, a z czasem urósł do rangi symbolu szczęścia i nieodłącznego elementu polskiej Wigilii.

Information gathered from public forums or data available on the internet and portrayed here.