dlaczego wigilia jest 24 grudnia
Wigilia jest 24 grudnia, bo łączy w sobie bardzo starą tradycję wieczoru poprzedzającego wielkie święto z chrześcijańskim zwyczajem czuwania przed Bożym Narodzeniem oraz bliskością zimowego przesilenia.
Skąd data 24 grudnia?
W tradycji chrześcijańskiej najważniejsze święta poprzedza wigilia – dzień i wieczorne czuwanie przed samym świętem, dlatego uroczysta kolacja przypada w wieczór przed Bożym Narodzeniem, czyli 24 grudnia. Słowo „wigilia” wywodzi się z łacińskiego „vigilia” (czuwanie), a w polszczyźnie związało się z wieczerzą – uroczystym, wieczornym posiłkiem przed właściwym dniem świąt.
Związek z przesileniem zimowym
Okres Bożego Narodzenia nałożył się na dawne obchody przesilenia zimowego, kiedy świętowano „powrót światła” po najdłuższej nocy w roku. Wieczór 24 grudnia wypada bardzo blisko astronomicznego przesilenia i dlatego wiele zwyczajów wigilijnych – jak znaczenie światła czy symbolika odradzającego się życia – ma korzenie w przedchrześcijańskich, słowiańskich obrzędach zimowych.
Dlaczego akurat wieczór, a nie dzień?
W dawnym (biblijnym) liczeniu czasu dzień zaczynał się po zachodzie słońca, dlatego świętowanie rozpoczynano już poprzedniego wieczoru. Wigilia jest więc pierwszą, „wstępną” częścią Bożego Narodzenia: kolacja zaczyna się po pojawieniu się pierwszej gwiazdy na niebie, która symbolizuje Gwiazdę Betlejemską i przejście od czasu oczekiwania do świętowania narodzin Chrystusa.
Tradycje, które utrwaliły tę datę
- Uroczysta, postna kolacja wigilijna zawsze 24 grudnia, po ukazaniu się pierwszej gwiazdy.
- Dwanaście potraw nawiązuje do dwunastu apostołów, ale też do dwunastu miesięcy roku, co pokazuje połączenie symboliki chrześcijańskiej i dawnej, „pogańskiej”.
- Sianko pod obrusem i dodatkowe nakrycie dla „nieoczekiwanego gościa” wzmacniają charakter tego wieczoru jako czasu gościnności, pamięci o zmarłych i szczególnego błogosławieństwa dla domu.
Podsumowanie (TL;DR)
Wigilia jest 24 grudnia, bo:
- Jest tradycyjnym, wieczornym czuwaniem przed samym świętem Bożego Narodzenia.
- Nawiązuje do dawnej tradycji świętowania przesilenia zimowego i „powrotu światła”.
- Kontynuuje biblijny zwyczaj zaczynania święta od wieczoru, po zachodzie słońca.
Informacje zebrane na podstawie publicznie dostępnych źródeł internetowych.