jak zrobić rybę w galarecie
Ryba w galarecie to klasyczne polskie danie, zwykle z karpia, dorsza lub pstrąga, gotowanych w aromatycznym wywarze warzywnym i zalanych tężejącą żelatyną.
Podstawy dania
- Najczęściej używa się filetów z karpia, dorsza, pstrąga lub łososia, bo mają zwartą strukturę i dobrze prezentują się w plasterkach.
- Esencjonalny wywar powstaje z włoszczyzny (marchew, pietruszka, seler, cebula), przypraw (liść laurowy, ziele angielskie, pieprz w ziarnach) i kości lub głów rybnych.
- Galareta może być robiona na żelatynie lub agarze (wersja bardziej roślinna), rozpuszczonych w gorącym, przecedzonym bulionie rybnym.
Składniki – wersja klasyczna
- Około 1 kg ryby (filety bez ości, np. karp, dorsz, pstrąg, łosoś).
- 2 marchewki, 1 pietruszka, kawałek selera, 1 duża cebula (najlepiej opieczona).
- Liście laurowe (2–3 szt.), ziele angielskie (4–6 ziaren), pieprz w ziarnach, sól.
- 2–3 łyżki żelatyny (lub odpowiednia ilość agaru – ok. 1–2 łyżeczki na 0,5 l wywaru, zależnie od producenta).
- Sok z cytryny i odrobina cukru do zbalansowania smaku bulionu.
- Natka pietruszki, plasterki marchwi, ewentualnie plasterki cytryny do dekoracji.
Krok po kroku – jak zrobić rybę w galarecie
- Ugotuj wywar
- Warzywa obierz, pokrój w talarki, wrzuć do garnka, dodaj cebulę (może być opieczona), liść laurowy, ziele angielskie, pieprz w ziarnach, sól i ok. 1,5–2 l wody.
* Gotuj na małym ogniu 30–40 minut, aż warzywa będą miękkie, a wywar aromatyczny.
- Ugotuj rybę
- Filety opłucz, osusz i delikatnie posól, można lekko popieprzyć.
* Do wrzącego, przecedzonego wywaru włóż kawałki ryby i gotuj na bardzo małym ogniu 10–15 minut, aż będą miękkie, ale nie rozpadną się.
* Rybę oraz warzywa delikatnie wyjmij łyżką cedzakową i odłóż.
- Przygotuj klarowny bulion do galarety
- Wywar przecedź przez drobne sito lub gazę, żeby usunąć drobinki.
* Spróbuj: dopraw solą, pieprzem, sokiem z cytryny i szczyptą cukru, tak by smak był lekko słodko–kwaśny i wyraźny, bo po stężeniu smaki łagodnieją.
* Jeśli zależy Ci na kryształowej klarowności, do lekko ciepłego wywaru dodaj roztrzepane białko jaja, delikatnie podgrzewaj, aż białko się zetnie i zbierze zanieczyszczenia, a potem ponownie przecedź przez gazę.
- Dodaj żelatynę lub agar
- Żelatynę namocz w zimnej wodzie (według proporcji z opakowania), następnie rozpuść w gorącym, ale nie wrzącym wywarze.
* Agar wsyp zazwyczaj do zimnego płynu i zagotuj, chwilę gotując, by zaczął żelować (zawsze sprawdź instrukcję producenta).
* Wywar powinien być intensywny w smaku i całkowicie płynny, bez grudek żelatyny.
- Ułóż rybę i dekoracje
- Na półmisku lub w głębszej formie rozłóż kawałki ryby, na wierzchu ułóż plasterki marchwi, pietruszki, natkę, ewentualnie cienkie plasterki cytryny.
* Możesz najpierw wlać cienką warstwę wywaru, lekko ją stężeć w lodówce i dopiero na niej układać rybę i warzywa, żeby nie przesuwały się przy zalewaniu.
- Zalej galaretą i schłódź
- Zalej rybę wywarem z żelatyną tak, by była przynajmniej do połowy zanurzona, a najlepiej prawie cała.
* Schłódź do temperatury pokojowej, następnie wstaw do lodówki na kilka godzin, najlepiej na noc, aż galareta będzie całkowicie ścięta.
Wskazówki i warianty
- Do wywaru można dodać odrobinę białego wina, jeśli potrawa nie jest przygotowywana na Wigilię i wszyscy domownicy akceptują alkohol w kuchni.
- Delikatne ryby jak dorsz czy pstrąg są dobre dla osób, które nie lubią „mulistego” smaku karpia, nadal zachowując tradycyjny charakter dania.
- W wielu domach podaje się rybę w galarecie z dodatkiem chrzanu lub ćwikły, przełamując słodycz warzyw i lekko słodkiego bulionu.
Rybę w galarecie – mini podsumowanie
- Klucz to esencjonalny wywar z warzyw i części rybnych, dobrze doprawiony solą, pieprzem i cytryną.
- Żelatynę lub agar trzeba odmierzyć zgodnie z instrukcją, żeby galareta była sprężysta , a nie gumowa.
- Cierpliwe studzenie w lodówce (kilka godzin lub cała noc) sprzyja idealnej konsystencji i ładnemu krojeniu w plastry.
Informacja: Potrawa jest tradycyjnie kojarzona z Wigilią, ale coraz częściej pojawia się także na innych uroczystościach i przyjęciach w Polsce.