waar zitten gluten in
Gluten zit vooral in granen zoals tarwe , gerst en rogge, en in vrijwel alle gewone brood-, pasta- en koekproducten die daarvan gemaakt zijn.
Wat is gluten?
Gluten is een eiwit dat voorkomt in bepaalde granen en dat zorgt voor elasticiteit en samenhang in deeg.
Het maakt brood luchtig en geeft pasta en gebak hun karakteristieke structuur.
Basis: in welke granen?
De belangrijkste glutenbevattende granen zijn:
- Tarwe (incl. spelt, durum, farro, emmer, graham, kamut, enz.)
- Gerst (vaak zichtbaar als “mout” of “malt”)
- Rogge
- Triticale (kruising tussen tarwe en rogge)
Producten waar deze granen in zitten (bloem, meel, griesmeel, volkoren) bevatten dus gluten, tenzij expliciet glutenvrij gemaakt.
Alledaagse producten met gluten
In de praktijk vind je gluten in heel veel dagelijkse voedingsmiddelen:
- Brood en broodjes: wit, bruin, volkoren, meergranen, stokbrood, pitabrood, Turks brood
- Gebak en snacks: cake, koekjes, muffins, donuts, taart, wafels, pannenkoeken
- Pasta en noedels: spaghetti, macaroni, lasagnebladen, couscous, gewone ramen/udon/soba met tarwe
- Ontbijtgranen: muesli en cruesli, veel cornflakes (door mout), niet‑glutenvrije havermout
- Paneer- en krokantlaagjes: paneermeel, panko, gepaneerde snacks (kroketten, schnitzels, bitterballen)
- Bloem- en meelproducten: pizzabodem, wraps van tarwebloem, gewone tortilla’s, bladerdeeg
- Bier en moutdranken: bier, ale, lager, sommige alcoholische malt-drinks
Verborgen gluten in bewerkte voeding
Gluten kan ook “verstopt” zitten in producten waar je het niet direct verwacht:
- Sauzen en jus: sojasaus, sommige barbecuesauzen, room- en pastasauzen, jus en bouillon (tarwebloem als bindmiddel)
- Soepen en pakjes: instantsoepen, bouillonblokjes, kant‑en‑klare sausmixen
- Bewerkt vlees: sommige worsten, hotdogs, salami, zelfbraad-kalkoen, vleesvervangers op basis van seitan
- Snacks en chips: gekruide chips, gepaneerde uienringen, sommige friet (door coating of gedeelde frituur)
- Snoep en desserts: sommige ijssoorten, gelato, snoep met mout of koekstukjes, gevulde chocolade
Ook in niet‑voedingsproducten kunnen gluten zitten, wat relevant kan zijn bij coeliakie, bijvoorbeeld in sommige lippenbalsems of medicijnen.
Waar zitten géén gluten in?
Van nature glutenvrij zijn onder andere:
- Onbewerkte producten: groente, fruit, peulvruchten, noten, zaden, eieren, vlees en vis zonder paneerlaag of marinade
- Glutenvrije granen en pseudogranen: rijst, maïs, quinoa, boekweit, sorghum, gierst, teff
- Speciaal gelabelde “glutenvrije” producten: brood, crackers, pasta en haver met duidelijk glutenvrij logo (onder 20 ppm gluten)
Let wel op kruisbesmetting: producten kunnen tijdens productie toch sporen van gluten bevatten als ze in dezelfde fabriek worden gemaakt.
TL;DR: Gluten zitten in tarwe (inclusief spelt), gerst, rogge en alles wat daarvan gemaakt is, zoals gewoon brood, pasta, koek, veel ontbijtgranen, bier en een reeks bewerkte producten zoals sauzen, soepen en vleeswaren.