wanneer is de kortste dag van het jaar

In Nederland (en de rest van het noordelijk halfrond) valt de kortste dag van het jaar meestal rond 21 december, soms 20 of 22 december. Die dag heet de winterzonnewende en markeert het begin van de astronomische winter.

Wanneer precies?

• In het noordelijk halfrond is de kortste dag doorgaans op 21 december, heel af en toe op 20 of 22 december (en zéér zelden 23 december), afhankelijk van schrikkeljaren en tijdzones.

• In Nederland wordt in weer- en nieuwsberichten vrijwel altijd 21 december genoemd als de kortste dag van het jaar.

Wat betekent “kortste dag”?

• De kortste dag is de dag met minst uren officieel daglicht: de zon beschrijft dan haar laagste en kortste baan langs de hemel, waardoor de nacht het langst is.

• Vanaf deze winterzonnewende worden de dagen weer stap voor stap langer, ook al blijft het in de weken erna nog steeds laat licht en vroeg donker.

Waarom is dat zo?

• De aarde staat ongeveer 23,4 graden gekanteld ten opzichte van haar baan om de zon; door die schuine as helt het noordelijk halfrond in de winter van de zon af , waardoor we minder direct zonlicht krijgen.

• Op het moment dat die afhelling maximaal is, vindt de winterzonnewende plaats: dan hebben we de kortste dag en de langste nacht van het jaar in het noordelijk halfrond, terwijl het in het zuidelijk halfrond juist de langste dag (zomerzonnewende) is.

Kort samengevat: zoek je in de kalender naar “kortste dag van het jaar”, dan kom je in Nederland vrijwel altijd uit rond 21 december.