Andrzejki to tradycyjny wieczór wróżb obchodzony w Polsce w nocy z 29 na 30 listopada, czyli w wigilię dnia św. Andrzeja.

Co to są andrzejki?

  • To wieczór poświęcony głównie wróżbom dotyczącym przyszłości, zwłaszcza miłości i małżeństwa.
  • Historycznie był to czas, gdy panny próbowały „podejrzeć” imię i cechy przyszłego męża, dziś bawią się wszyscy – dzieci, dorośli, kobiety i mężczyźni.
  • Andrzejki łączą elementy dawnych wierzeń ludowych z katolickim wspomnieniem św. Andrzeja, patrona m.in. małżeństw i zakochanych.

Kiedy obchodzi się andrzejki?

  • Kluczowa jest noc z 29 listopada (wigilia św. Andrzeja) na 30 listopada, wtedy tradycyjnie urządza się wróżby i zabawy.
  • W praktyce współcześnie robi się imprezy andrzejkowe w najbliższy weekend, w szkołach, klubach czy domach kultury.

Skąd się wzięły andrzejki?

  • Pierwsze wzmianki o andrzejkowych wróżbach w Polsce pochodzą z XVI wieku, a zwyczaj zyskał popularność wśród młodych, niezamężnych kobiet.
  • Postać św. Andrzeja (apostoła, patrona m.in. Grecji, Rosji i Szkocji) powiązano z prośbą o pomoc w znalezieniu dobrego męża.
  • Z czasem surowe, „poważne” obrzędy zamieniły się w luźną, towarzyską zabawę z przymrużeniem oka.

Najpopularniejsze wróżby andrzejkowe

  • Lańcie wosku przez dziurkę od klucza do zimnej wody, a potem odgadywanie przyszłości z kształtu zastygłej figurki.
  • Ustawianie butów uczestników od ściany do drzwi – ten, którego but „wyjdzie” pierwszy, ma najszybciej stanąć na ślubnym kobiercu.
  • Losowanie karteczek z imionami (przyszłej żony/męża) lub z różnymi wróżbami na nadchodzący rok.
  • Obieranie jabłka i rzucanie długiej skórki za siebie – kształt przypominający literę ma oznaczać inicjał ukochanej osoby.

Andrzejki dziś: impreza, tradycja i „trending”

  • Współcześnie andrzejki to przede wszystkim imprezy tematyczne, szkolne dyskoteki, domówki i wydarzenia w lokalnych klubach, często z motywem „magii”, „czarów” i wróżek.
  • Wróżby traktuje się raczej jako zabawną atrakcję i element folkloru, a nie prawdziwe przepowiadanie przyszłości.
  • Co roku pod koniec listopada temat „andrzejki co to” wraca w mediach, na blogach i forach jako przypomnienie tradycji i pomysłów na zabawy.

TL;DR: Andrzejki to polski wieczór wróżb miłosnych i towarzyskich, obchodzony 29 listopada, który łączy dawne ludowe praktyki z dzisiejszą luźną, imprezową formą.

Informacje zebrane z ogólnodostępnych źródeł i materiałów w internecie.