Zorze polarne tworzą się wysoko w atmosferze, w pobliżu biegunów magnetycznych Ziemi – głównie w tzw. „owalach zorzowych” wokół Arktyki (zorza polarna, aurora borealis) i Antarktydy (zorza południowa, aurora australis).

Gdzie dokładnie powstają zorze

  • Zorze pojawiają się zwykle nad szerokościami geograficznymi okołobiegunowymi, mniej więcej między 60° a 75° szerokości (np. północna Skandynawia, Islandia, północna Kanada, Alaska).
  • Tworzą się na wysokości od około 80 do nawet ponad 500 km nad powierzchnią Ziemi, w górnych warstwach atmosfery (jonosfera). Tam cząstki ze Słońca zderzają się z atomami i cząsteczkami gazów atmosferycznych i pobudzają je do świecenia.

Dlaczego właśnie tam

  • Zorze „układają się” w pasy wokół biegunów, ponieważ naładowane cząstki wiatru słonecznego są kierowane przez ziemskie pole magnetyczne w okolice biegunów magnetycznych, a nie geometrycznych biegunów geograficznych.
  • Najsilniejsze zorze występują podczas wzmożonej aktywności słonecznej (burze słoneczne, koronalne wyrzuty masy), kiedy do magnetosfery Ziemi trafia więcej naładowanych cząstek.

Od czego zależy kolor zorzy

  • Zielone zorze powstają głównie, gdy elektrony pobudzają atomy tlenu na wysokości około 100–150 km. To najbardziej typowy kolor widziany w regionach polarnych.
  • Czerwone i fioletowe odcienie wiążą się z tlenem i azotem na jeszcze większych wysokościach, natomiast różowe i purpurowe barwy często wynikają z mieszanki emisji z tlenu i azotu na różnych poziomach atmosfery.

Gdzie masz największą szansę je zobaczyć

  • Bardzo dobre miejsca na zorze północne to m.in. północna Norwegia, Szwecja, Finlandia, Islandia, Alaska i północna Kanada – zwłaszcza w miesiącach od późnej jesieni do wczesnej wiosny, gdy noce są długie i ciemne.
  • Zorze południowe najlepiej oglądać z południowej części Nowej Zelandii, Tasmanii oraz z rejsów w rejony Antarktyki, gdzie „owal zorzowy” południowy przecina dostępne dla ludzi szerokości geograficzne.

Krótkie podsumowanie

  • Zorze tworzą się w jonosferze, nad obszarami okołobiegunowymi, w owalach zorzowych związanych z polem magnetycznym Ziemi.
  • Ich powstanie zależy od wiatru słonecznego i aktywności Słońca, a kolory od rodzaju gazu atmosferycznego i wysokości, na której zachodzą zderzenia cząstek.