Het noorderlicht ontstaat doordat geladen deeltjes van de zon in het magneetveld en de bovenste lagen van de aardatmosfeer terechtkomen en daar botsen met gasdeeltjes zoals zuurstof en stikstof. Bij die botsingen komt energie vrij in de vorm van licht, wat je aan de hemel ziet als dansende, gekleurde sluiers.

Wat is het noorderlicht?

  • Het noorderlicht (aurora borealis) is een lichtverschijnsel hoog in de atmosfeer, meestal tussen ongeveer 100 en 300 kilometer boven de aarde.
  • Het komt vooral voor rond de noordpool; rond de zuidpool heet hetzelfde verschijnsel zuiderlicht (aurora australis).

Stap voor stap: hoe ontstaat noorderlicht?

  1. De zon zendt voortdurend een stroom van elektrisch geladen deeltjes uit, de zogenaamde zonnewind.
  1. Bij extra sterke uitbarstingen (zonnevlammen of coronale massa-ejecties) wordt in korte tijd veel meer van die deeltjes de ruimte in geslingerd.
  1. Een deel van deze deeltjes bereikt de omgeving van de aarde en botst daar met het magneetveld, wat een geomagnetische storm kan veroorzaken.
  1. Het magnetisch veld leidt de deeltjes naar de poolgebieden, waar ze met hoge snelheid de atmosfeer binnendringen.
  1. In de dunne luchtlaag op grote hoogte botsen ze op zuurstof- en stikstofatomen; die raken in een aangeslagen toestand en laten bij het terugvallen naar hun normale energieniveau licht los: het poollicht.

Waarom die kleuren en vormen?

  • Groene gloed ontstaat vooral door botsingen met zuurstof op ongeveer 100–150 km hoogte; rood licht komt van zuurstof nog hoger in de atmosfeer.
  • Paars en blauw zijn vaak het gevolg van botsingen met stikstof.
  • De typische bogen en gordijnen ontstaan doordat de geladen deeltjes langs de onzichtbare magnetische krachtlijnen van de aarde bewegen.

Waarom is het soms ook hier te zien?

  • Rond de piek van de elfjarige zonnecyclus zijn er meer en sterkere uitbarstingen op de zon, waardoor het noorderlicht krachtiger is en zich verder naar het zuiden kan uitbreiden.
  • Daardoor was het bijvoorbeeld de laatste jaren opvallend vaak te zien tot in Nederland en België, vooral tijdens sterke geomagnetische stormen.

TL;DR: Hoe ontstaat noorderlicht? Door zonnewinddeeltjes die via het aardmagnetisch veld naar de polen worden geleid en daar botsen met zuurstof en stikstof in de atmosfeer, waarbij kleurrijk licht vrijkomt.