Pasterka to uroczysta, nocna msza święta w Boże Narodzenie, zwykle odprawiana o północy z 24 na 25 grudnia i mocno związana z polską tradycją świąteczną. Najczęściej ma bardzo świąteczny, podniosły charakter, z kolędami, procesją do szopki i dużą frekwencją wiernych.

Co to jest pasterka

  • To msza upamiętniająca pasterzy , którzy jako pierwsi przyszli do nowo narodzonego Jezusa, stąd nazwa „Msza Pasterzy”.
  • Liturgicznie jest to pierwsza msza Bożego Narodzenia, otwierająca świętowanie narodzin Chrystusa.
  • W Polsce pasterka jest bardzo silnie zakorzeniona kulturowo i dla wielu osób jest niemal równoznaczna z przeżywaniem Bożego Narodzenia.

O której godzinie i jak długo

  • Klasycznie odprawia się ją dokładnie o północy, ale w wielu parafiach są też wcześniejsze msze (np. ok. 21:00–22:00) dla rodzin z dziećmi i osób starszych.
  • Sama msza trwa zwykle około godziny, a wierni często przychodzą wcześniej, by śpiewać kolędy i zająć miejsca.

Jak przebiega msza

  • Liturgia wygląda podobnie jak zwykła msza, ale czytania i modlitwy są związane z nocą Narodzenia Pańskiego, m.in. opis narodzin Jezusa w Betlejem.
  • Duży nacisk kładzie się na śpiew kolęd – często śpiewa się je przed mszą, w trakcie liturgii i po jej zakończeniu.
  • Często jest uroczyste przeniesienie figurki Dzieciątka do żłóbka (szopki) i błogosławieństwo stajenki przy ołtarzu.

Atmosfera w kościele

  • Jest ciemno, często zapala się mniej świateł, a kościół oświetlają choinki, szopka i dekoracje świąteczne, co tworzy bardzo nastrojowy klimat.
  • Kościoły są zazwyczaj wypełnione – przychodzą praktykujący, rzadziej praktykujący, całe rodziny, młodzież, nierzadko w „odświętnym” nastroju po wieczerzy wigilijnej.
  • Panuje mieszanina podniosłości i radości; wiele osób traktuje to jako ważny moment wspólnotowy, nawet jeśli na co dzień rzadko uczestniczy we mszy.

Co warto wiedzieć, idąc pierwszy raz

  • Strój: raczej elegancki, ale zimowy i ciepły; w wielu kościołach bywa chłodno, a wejście i wyjście bywa tłoczne.
  • Zwyczajowo uczestniczy się w całej mszy, łącznie z Komunią (dla osób wierzących i przygotowanych sakramentalnie) oraz końcowym błogosławieństwem.
  • W niektórych parafiach są różne „odmiany” pasterki (dla dzieci, młodzieży i dorosłych), co wpływa na dobór śpiewów i styl homilii.

Na koniec: w polskiej kulturze pasterka jest raczej odbierana jako wyjątkowy, trochę nocny „rytuał świąteczny” – łączy tradycję rodzinnej Wigilii z religijnym świętowaniem Bożego Narodzenia.