Test Bowie Dicka (Bowie & Dick) to kontrolny test dla autoklawu parowego, który powinno się wykonywać bardzo regularnie – w praktyce najczęściej codziennie oraz w kilku szczególnych sytuacjach.

Jak często robi się test Bowie Dicka?

Najczęściej obowiązują następujące zasady:

  • Codziennie, przed rozpoczęciem pracy autoklawu (przed pierwszym cyklem sterylizacji danego dnia).
  • Po każdej naprawie lub serwisie autoklawu.
  • Po przeniesieniu autoklawu w inne miejsce (zmiana ustawienia, transport).
  • Po dłuższej przerwie w pracy urządzenia (dłuższa bezczynność).

W wielu wytycznych przyjmuje się więc zasadę: „minimum raz dziennie + po każdej istotnej ingerencji w urządzenie lub dłuższym postoju”.

Po co w ogóle jest test Bowie Dicka?

Test Bowie Dicka służy do sprawdzenia, czy autoklaw:

  • Prawidłowo usuwa powietrze z komory.
  • Zapewnia pełną penetrację pary wodnej w materiałach porowatych (np. tekstylia, opakowania papierowe).
  • Jest szczelny i gotowy do bezpiecznej pracy, zanim zaczniesz sterylizować właściwe wsady.

Codzienna kontrola zmniejsza ryzyko „niemej” awarii, w której autoklaw działa pozornie normalnie, ale sterylizacja nie spełnia wymogów sanitarno‑epidemiologicznych.

Kiedy szczególnie nie wolno pominąć testu?

Są sytuacje, kiedy pominięcie testu byłoby szczególnie ryzykowne:

  1. Pierwsze uruchomienie nowego autoklawu lub po instalacji w nowym miejscu.
  1. Natychmiast po naprawie, konserwacji, wymianie części, aktualizacji systemu sterowania.
  1. Po dłuższym wyłączeniu autoklawu z użycia (np. po urlopie, remoncie, przerwie w pracy gabinetu).

Jeżeli wynik testu jest negatywny (niewłaściwa, nierównomierna zmiana koloru wskaźnika), powtarza się test, a przy kolejnych niepowodzeniach autoklaw należy wycofać z użytkowania do czasu usunięcia problemu.

Przykładowy „harmonogram” w gabinecie

Dla typowego gabinetu medycznego, dentystycznego czy kosmetologicznego praktyczny schemat może wyglądać tak:

  • Rano: wykonujesz test Bowie Dicka przed pierwszym cyklem sterylizacji.
  • W ciągu dnia: używasz autoklawu normalnie, prowadząc równolegle inne testy chemiczne/biologiczne zgodnie z procedurą.
  • Po serwisie / przeniesieniu / długiej przerwie: zanim w ogóle wysterylizujesz jakiekolwiek narzędzia, najpierw test Bowie Dicka.

Takie podejście jest zgodne z opisami producentów testów oraz materiałami edukacyjnymi dotyczącymi kontroli autoklawów.

TL;DR:
Test Bowie Dicka wykonuje się zazwyczaj codziennie przed rozpoczęciem pracy autoklawu , a dodatkowo po serwisie, przeniesieniu urządzenia i po dłuższej przerwie w jego użytkowaniu.