Warm water kan inderdaad soms sneller bevriezen dan koud water, een fenomeen dat bekendstaat als het Mpemba-effect.

Wat is het Mpemba-effect?

Dit effect is voor het eerst beschreven door Erasto Mpemba in 1963, die opmerkte dat warm water in een vriezer sneller bevroor dan koud water. Wetenschappers onderzoeken het al decennia, maar het is geen vaste regel – het hangt af van omstandigheden zoals container, temperatuurverschil en omgeving. In de praktijk gebeurt het niet altijd, maar onder bepaalde condities wel, wat het zo intrigerend maakt.

Belangrijkste verklaringen

Verschillende factoren spelen een rol, vaak in combinatie:

  • Verdamping : Warm water verdampt meer, waardoor er minder massa overblijft om te bevriezen. Dit versnelt het koelingsproces omdat er minder warmte afgevoerd hoeft te worden.
  • Convectie : Warm water circuleert sterker door temperatuurverschillen, wat hitte efficiënter afvoert naar de wanden van de vriezer.
  • Supercooling : Koud water koelt soms onder 0°C zonder te bevriezen (supercooling), terwijl warm water door bubbels of onzuiverheden makkelijker nucleatie start.
  • Opgeloste gassen : Warm water bevat minder opgeloste gassen, wat de vrieseigenschappen kan beïnvloeden.

Waarom niet bij koken?

Anders dan bij bevriezen, warmt koud water niet sneller op tot kookpunt dan warm water – dat zou tegen intuïtie ingaan. Koude vloeistof warmt trager op omdat de temperatuurgradiënt kleiner is, terwijl warm water snel afkoelt maar koken een fase-overgang vereist met vaste energie.

Experimenteer zelf

Probeer het thuis: vul twee identieke glazen, één met kokend water (ca. 80°C) en één met koud kraanwater (ca. 20°C), zet ze in de vriezer en check na 30-60 minuten. Resultaat varieert per vriezer en volume!

TL;DR onderaan : Het Mpemba-effect bestaat door verdamping, convectie en minder supercooling, maar is niet universeel.

Information gathered from public forums or data available on the internet and portrayed here.