Japończycy zaatakowali Pearl Harbor głównie po to, by „otworzyć sobie drogę” do podbojów na południu i zdobycia surowców (zwłaszcza ropy), jednocześnie chwilowo paraliżując amerykańską Flotę Pacyfiku. Liczyli, że nagły, druzgocący cios osłabi wolę walki USA i zmusi je do ugody na korzystnych dla Japonii warunkach.

Tło: Japonia przed 1941

  • Japonia od końca XIX wieku budowała imperium w Azji (wojny z Chinami i Rosją, później inwazja na Chiny od 1937 r.), ale brakowało jej własnych surowców – ropy, stali, rudy żelaza.
  • Aby utrzymać wojnę w Chinach i rozwój przemysłowy, Japonia w ogromnym stopniu polegała na imporcie ropy, m.in. z USA.

Embargo USA i kryzys ropy

  • W 1941 r., po japońskim zajęciu Indochin Francuskich, USA zamroziły japońskie aktywa i w praktyce odcięły Japonię od 94% dotychczasowych dostaw ropy.
  • Japońskie przywództwo kalkulowało, że bez nowych źródeł ropy kraj za 1–2 lata militarnie „udusi się”, a więc stanie przed wyborem: wycofać się z podbojów i ustąpić żądaniom USA albo iść na wojnę o kolonie bogate w surowce (Holenderskie Indie Wschodnie, Malaje, itd.).

Dlaczego właśnie Pearl Harbor?

  • Aby przejąć pola naftowe na południu, Japonia spodziewała się i tak wojny z USA; uznano więc, że lepiej uderzyć pierwszym i spróbować chwilowo zneutralizować Flotę Pacyfiku stacjonującą w Pearl Harbor.
  • Celem było zniszczenie głównych okrętów (zwłaszcza pancerników) i lotnictwa na Hawajach, by przez kilkanaście–kilkadziesiąt miesięcy swobodnie opanować Azję Południowo‑Wschodnią i umocnić „Strefę Wspólnego Dobrobytu Wielkiej Azji Wschodniej”.

Cele strategiczne i założenia Tokio

  • Japonia zakładała, że szybkie sukcesy (Pearl Harbor, Malaje, Filipiny, Singapur) „złamią morale” amerykańskiej opinii publicznej, niechętnej długiej wojnie na Pacyfiku, i skłonią Waszyngton do negocjacji i zaakceptowania japońskich zdobyczy.
  • Atak miał także kupić czas, zanim gigantyczny program budowy okrętów w USA (m.in. ustawy Vinson–Walsh) da Amerykanom taką przewagę, że zwycięstwo Japonii stanie się nierealne.

Dlaczego to się nie udało?

  • Choć militarnie atak był taktycznym sukcesem (zaskoczenie, duże straty w ludziach i sprzęcie po stronie USA), nie zniszczył kluczowych lotniskowców i infrastruktury logistycznej, a gospodarka USA szybko nadrobiła straty.
  • Zamiast zniechęcić Amerykanów, Pearl Harbor wywołało masową mobilizację polityczną i społeczną w USA oraz wejście do wojny „na serio”, co ostatecznie przesądziło o klęsce Japonii.

W skrócie: Japonia uderzyła na Pearl Harbor, bo chciała zdobyć surowcowe imperium na południu, osłabić amerykańską flotę i zmusić USA do zaakceptowania nowego porządku w Azji, ale błędnie oceniła determinację i potencjał Stanów Zjednoczonych.

Informacje pochodzą z opracowań historycznych dostępnych online oraz analiz przyczyn ataku na Pearl Harbor.

Information gathered from public forums or data available on the internet and portrayed here.