Wigilia jest 24 grudnia, bo łączy w sobie bardzo starą tradycję wieczoru poprzedzającego wielkie święto z chrześcijańskim zwyczajem czuwania przed Bożym Narodzeniem oraz bliskością zimowego przesilenia.

Skąd data 24 grudnia?

W tradycji chrześcijańskiej najważniejsze święta poprzedza wigilia – dzień i wieczorne czuwanie przed samym świętem, dlatego uroczysta kolacja przypada w wieczór przed Bożym Narodzeniem, czyli 24 grudnia. Słowo „wigilia” wywodzi się z łacińskiego „vigilia” (czuwanie), a w polszczyźnie związało się z wieczerzą – uroczystym, wieczornym posiłkiem przed właściwym dniem świąt.

Związek z przesileniem zimowym

Okres Bożego Narodzenia nałożył się na dawne obchody przesilenia zimowego, kiedy świętowano „powrót światła” po najdłuższej nocy w roku. Wieczór 24 grudnia wypada bardzo blisko astronomicznego przesilenia i dlatego wiele zwyczajów wigilijnych – jak znaczenie światła czy symbolika odradzającego się życia – ma korzenie w przedchrześcijańskich, słowiańskich obrzędach zimowych.

Dlaczego akurat wieczór, a nie dzień?

W dawnym (biblijnym) liczeniu czasu dzień zaczynał się po zachodzie słońca, dlatego świętowanie rozpoczynano już poprzedniego wieczoru. Wigilia jest więc pierwszą, „wstępną” częścią Bożego Narodzenia: kolacja zaczyna się po pojawieniu się pierwszej gwiazdy na niebie, która symbolizuje Gwiazdę Betlejemską i przejście od czasu oczekiwania do świętowania narodzin Chrystusa.

Tradycje, które utrwaliły tę datę

  • Uroczysta, postna kolacja wigilijna zawsze 24 grudnia, po ukazaniu się pierwszej gwiazdy.
  • Dwanaście potraw nawiązuje do dwunastu apostołów, ale też do dwunastu miesięcy roku, co pokazuje połączenie symboliki chrześcijańskiej i dawnej, „pogańskiej”.
  • Sianko pod obrusem i dodatkowe nakrycie dla „nieoczekiwanego gościa” wzmacniają charakter tego wieczoru jako czasu gościnności, pamięci o zmarłych i szczególnego błogosławieństwa dla domu.

Podsumowanie (TL;DR)

Wigilia jest 24 grudnia, bo:

  1. Jest tradycyjnym, wieczornym czuwaniem przed samym świętem Bożego Narodzenia.
  1. Nawiązuje do dawnej tradycji świętowania przesilenia zimowego i „powrotu światła”.
  1. Kontynuuje biblijny zwyczaj zaczynania święta od wieczoru, po zachodzie słońca.

Informacje zebrane na podstawie publicznie dostępnych źródeł internetowych.