Er is recent asbest gevonden in verschillende soorten speelzand , vooral in gekleurd (decoratief) zand en zandspeelsets, niet in gewoon zandbakzand.

In welke merken is asbest gevonden?

Uit publicaties van o.a. AD‑onderzoek, Consumentenbond, Belgische FOD Economie en Nederlandse zorg- en nieuwswebsites komt deze lijst naar voren:

Merken / producten waarin asbest is aangetroffen (vooral gekleurd of decoratief speelzand):

  • Waniny – diverse soorten speelzand, o.a.:
    • Sandbox Toys Writing Tray
    • Sand Writing Trays – Sand Tray Toys
  • Baker Ross – AX960 Rainbow Coloured Craft Sand
  • XIAOHONG – Sand 12 Pack Magic 4lbs
  • Meiest – 7 Pack Colored Magic Sand
  • Hohosunlar – Unicorn Sensory Girl Kid Toy (set met zand)
  • Hobbycraft – Sand & Pom Pom Art Kit (productcode 6669851000)
  • Hobbycraft – Easter Bumper Craft Kit (productcode 6835991000)
  • Hobbycraft – Giant Box of Craft (met zand)

Daarnaast melden Consumentenbond/AD o.a. het volgende:

  • Asbest is gevonden in:
    • Gekleurd zand in “Montessori” zandtafels (kleine bakjes waarin kinderen tekenen).
* Speelsets voor “sand art” (zand-schilderijen, decoratief gekleurd zand).
  • De onderzochte producten zijn o.a. gekocht via:
    • AliExpress
    • Amazon
    • Bol.com
    • Koppen Speelgoed
    • Top1Toys

Let op: niet elk product van deze winkels bevat asbest; het gaat om specifieke sets, vaak met felgekleurd, decoratief zand uit China.

OfficiĂ«le “zwarte lijsten”

Belgische FOD Economie en verschillende Vlaamse afval‑ en milieuorganisaties hebben een voorlopige “zwarte lijst” gepubliceerd met producten waarin effectief asbest is aangetoond:

  • Het gaat vooral om:
    • Gekleurd speelzand in kleine zakjes/potjes.
    • Zand bij knutsel- of craft‑kits (Amazon, Hobbycraft).
  • De lijst wordt nog aangevuld; consumenten worden opgeroepen zelf te controleren of hun product erop staat.

In Nederland geven NVWA en overheid op dit moment nog geen volledige merk‑voor‑merk lijst, omdat hun eigen onderzoek nog loopt.

Speelzand vs. zandbakzand

  • Het probleem gaat nu vooral over:
    • Gekleurd decoratief zand (craft sand, sand art, Montessori schrijf-zand).
    • Bepaalde soorten “magic” of kinetisch zand in sets.
  • Zandbakzand uit de bouwmarkt/tuincentrum valt hier volgens de huidige berichtgeving niet onder, al blijft men voorzichtig in de communicatie.

NVWA benadrukt dat het om speelgoedproducten gaat, niet om standaard zandbakzand, en adviseert uit voorzorg om kinderen voorlopig niet met speelzand te laten spelen als je niet zeker weet dat het getest is.

Wat kun je nu het beste doen?

  1. Check het product
    • Kijk naar:
      • Merknaam (bijv. Waniny, Baker Ross AX960, XIAOHONG, Meiest, Hobbycraft‑kits).
   * Oorsprong (vaak Chinees zand, gekocht via platforms als Amazon, AliExpress, Bol.com).

 * Zoek de productnaam op samen met “asbest speelzand” om te controleren of het genoemd wordt in waarschuwingen of lijsten.
  1. Twijfel je? Dan voorlopig niet gebruiken
    • NVWA en Belgische autoriteiten raden aan om voorlopig geen speelzand te gebruiken waarvan je de herkomst/veiligheid niet kent.
  1. Veilig wegdoen (bij vermoeden)
    • Maak het zand een beetje vochtig, zodat er geen stof vrijkomt.
 * Doe het (liefst in de originele verpakking) in een extra plastic zak, **dubbel** luchtdicht afsluiten met tape.

 * Breng het naar het recyclagepark/milieustraat; vraag daar specifiek wat te doen met mogelijk asbesthoudend speelzand.
  1. Winkels/retour
    • Diverse winkels (o.a. Bol.com, Kruidvat, Action, HEMA) hebben al producten uit de schappen gehaald of terugroepacties gestart voor bepaalde speelzandproducten.
 * Neem bij twijfel contact op met de winkel waar je het zand hebt gekocht; zij horen je te informeren en eventueel terug te nemen.

Belangrijk om in je achterhoofd te houden

  • De situatie ontwikkelt zich nog: NVWA en andere instanties zijn bezig met aanvullend onderzoek; lijsten met merken/producten kunnen dus nog veranderen.
  • Bij dit soort speelgoed kan het zelfs zo zijn dat het ene exemplaar van een product wĂ©l asbest bevat en een ander niet, doordat het zand uit verschillende partijen komt.

Als je wilt, kun je me de exacte naam en foto/omschrijving van jouw speelzand sturen; dan kan ik helpen uitzoeken of het overeenkomt met bekende risicoproducten op de huidige lijsten.

Information gathered from public forums or data available on the internet and portrayed here.