Er zijn op dit moment géén volledige, officiële lijsten bekend met precies “welke merken speelzand asbest bevatten”. Wel is er belangrijke informatie over soorten producten, verkoopkanalen en merken die juist hebben laten testen dat hun zand géén asbest bevat.

Wat is er nu bekend?

  • In een Nederlands onderzoek zijn 12 producten met (vooral binnen-)speelzand getest; in 6 daarvan is asbest gevonden.
  • Het gaat vooral om:
    • Zandtafels (binnenspeeltoestellen met zand).
* Zand voor zandschilderijen en creatieve knutselsets.

* Gekleurd of “kinetisch/kneedbaar” speelzand uit bepaalde productieketens.
  • De producten kwamen uit de handel via ketens en platforms als Bol.com, Amazon, AliExpress, Top1Toys en een speelgoedgroothandel (Koppen Speelgoed), maar het onderzoek noemt deze vooral als distributiekanalen, niet als merknaam van het zand zelf.

Belangrijk: zelfs binnen één merk of lijn kan de ene batch wél en de andere geen asbest bevatten; daarom is een simpele “veilige/onveilige merkenlijst” misleidend.

Merken waarvan speelzand níet besmet is (volgens tests)

Enkele leveranciers hebben expliciet laten testen dat hun speelzand géén asbest bevat:

  • Magic Sand van SensoryFun.
  • Magic Sand van Grennn.
  • Magic Sand van Creall.

Zij laten hun producten testen door een onafhankelijk, internationaal erkend testlaboratorium en geven aan dat hun lijnen losstaan van de teruggeroepen/verdachte producten uit het nieuws.

Let op: dit betekent niet dat automatisch álle andere merken onveilig zijn, alleen dat voor deze merken actief is gecommuniceerd dat hun zand binnen de speelgoednormen valt en géén asbest bevat in de onderzochte producten.

Waarom er geen duidelijke “zwarte lijst” is

  • Overheidsinstanties (zoals NVWA, GGD) en sommige gemeenten geven aan dat het onderzoek nog loopt en dat er (nog) geen definitieve, publiek beschikbare lijst is van betrokken merken en typen speelzand.
  • Voor België is expliciet gezegd dat nog niet duidelijk is om welke merken of types het precies gaat; men onderzoekt dat nog.
  • In eerdere internationale gevallen bleek dat zelfs twee ogenschijnlijk identieke producten (zelfde merk, zelfde type) verschillend kunnen testen – de ene met, de andere zonder asbest.

Kortom: op dit moment is vooral bekend dat bepaalde categorieën (binnenspeelzand, gekleurd/kinetisch zand, zandtafels, creatieve knutselsets) risicovoller zijn, niet een vaste lijst met merknamen.

Wat kun je praktisch doen?

  1. Check type zand en gebruik
    • Gaat het om binnenspeelzand (kinetisch, gekleurd, zandtafels, zandschilderijen/knutselsets)? Dan valt het in de categorie die nu onderzocht wordt.
 * Gewoon, los zandbakzand buiten komt in de huidige berichten nauwelijks naar voren als probleem.
  1. Volg adviezen van GGD / gemeente / overheid
    • GGD adviseert tot er meer duidelijkheid is om géén binnenspeelzand te gebruiken.
 * Sommige gemeenten raden expliciet af om kinderen met gekleurd speelzand te laten spelen totdat bekend is of het asbest bevat.
  1. Twijfel je over zand dat je in huis hebt?
    • Stop tijdelijk met gebruiken, zeker als het gaat om gekleurd of kinetisch binnenspeelzand.
 * Verwijder het voorzichtig, bij voorkeur met een natte doek (niet gaan stofzuigen zodat er geen stofwolken ontstaan), en doe het in dubbele, goed afgesloten plastic zakken.
  1. Check communicatie van het merk
    • Kijk op de website of social media van het merk of de verkoper (bijv. SensoryFun, Grennn, Creall hebben al een veiligheidsupdate gegeven).
 * Let specifiek op of zij recente testrapporten of veiligheidsupdates delen over asbest.
  1. Blijf updates volgen
    • NVWA en GGD werken nog aan aanvullend onderzoek; nieuwe lijsten of terugroepacties kunnen volgen.

Samenvattend antwoord op je vraag

  • Er is géén publieke, complete lijst van “de” merken speelzand met asbest.
  • Wel zijn er aanwijzingen dat vooral bepaalde soorten binnenspeelzand (zandtafels, gekleurd/kinetisch zand, creatieve zandsets) uit internationale productieketens risico vormen en dat deze o.a. via Bol.com, Amazon, AliExpress, Top1Toys en Koppen Speelgoed verkocht zijn.
  • Een paar merken (SensoryFun, Grennn, Creall – hun Magic Sand) communiceren expliciet dat hun speelzand onafhankelijk getest en asbestvrij bevonden is.

Als je wilt, kun je me vertellen welk merk/type speelzand je precies hebt (eventueel met productnaam of EAN-code), dan kan ik je helpen met concrete vervolgstappen om informatie of contact met fabrikant/toezichthouder te zoeken.