Tweede Kerstdag bestaat vooral doordat kerst in de christelijke traditie oorspronkelijk als méérdaags feest werd gevierd én omdat landen als Nederland later een extra wettelijke vrije dag hebben behouden uit praktische en sociale overwegingen.

Korte uitleg

  • In de christelijke liturgie is kerst geen ééndagsfeest maar onderdeel van een feestperiode rond de geboorte van Jezus, met meerdere bijzondere dagen, zoals 25 december (Kerstmis) en 26 december (o.a. Sint-Stefanusdag in het Westen).
  • In verschillende Europese landen, waaronder Nederland, België en Duitsland, werd het gebruikelijk om naast Eerste Kerstdag ook een tweede feestdag aan te houden, zodat mensen tijd hadden voor kerk, familiebezoek en later ook voor vrije tijd.
  • In Angelsaksische landen heet 26 december vaak Boxing Day, een dag waarop personeel vroeger geschenken kreeg van werkgevers; in Nederland groeide “Tweede Kerstdag” uit tot een algemene extra vrije dag met eigen gewoontes zoals familiebezoek en winkelen.

Historische achtergrond

  • Al vroeg in de kerkgeschiedenis werd de periode van Kerst tot Driekoningen gezien als een aaneengesloten feesttijd, de zogenoemde twaalf dagen van Kerst; daarin heeft 26 december een eigen plek als feestdag (Sint-Stefanus).
  • Toen Europese staten hun feestdagen juridisch gingen vastleggen, namen veel landen twee kerstdagen op in hun kalender; later bleef dat zo, ook toen de viering minder strikt religieus werd en meer cultureel/gezellig.

Waarom juist in Nederland (en niet overal)?

  • In Nederland houden we van “dubbele” feestdagen: twee kerstdagen, vaak ook twee paas- en pinksterdagen; dat patroon sluit aan bij oudere Europese gebruiken waarbij grote feesten meerdere dagen duurden.
  • In landen als de Verenigde Staten is 26 december géén officiële feestdag, terwijl in grote delen van Europa (bijvoorbeeld Duitsland, Oostenrijk, Scandinavië) een tweede kerstdag of Boxing Day wél gebruikelijk is.

Praktische en sociale redenen

  • Een extra kerstdag maakt het makkelijker om zowel “eigen” gezin als uitgebreide familie te bezoeken; in Nederland is het inmiddels bijna standaard om Eerste en Tweede Kerstdag te verdelen over verschillende familiekringen.
  • Tegenwoordig is Tweede Kerstdag ook een dag voor uitjes, woonboulevards of simpelweg uitrusten na de intensieve eerste feestdag; die meer seculiere invulling heeft geholpen om de dag als vrije dag te behouden.

TL;DR: Er is een Tweede Kerstdag omdat kerst historisch als meerdaags christelijk feest werd gevierd én omdat landen als Nederland daar een blijvende extra vrije dag van hebben gemaakt voor kerk, familie en later ook ontspanning.

Informatie verzameld uit publiek beschikbare bronnen op internet en hier samengevat weergegeven.