waarom liegen mensen
Mensen liegen niet allemaal om dezelfde reden, maar er zitten een paar terugkerende patronen achter ons gedrag.
De belangrijkste redenen waarom mensen liegen
- Bescherming van zichzelf
- Om straf, ruzie, schaamte of afwijzing te vermijden.
- Voorbeeld: “Ik stond in de file” zeggen terwijl je gewoon te laat bent vertrokken, om gezeur te voorkomen.
- Vermijden van moeilijke situaties of emoties
- Liegen als een soort verdedigingsmechanisme om geen schuldgevoel, verdriet, stress of angst te hoeven voelen.
- Op korte termijn voelt dat lichter, maar op lange termijn geeft het juist meer spanning en afstand in relaties.
- Geaccepteerd willen worden (sociale goedkeuring)
- Om leuker, interessanter of succesvoller over te komen dan je je voelt.
- Bijvoorbeeld dingen overdrijven, interesses faken, of doen alsof alles “perfect” gaat.
- Iemand anders willen beschermen
- Het klassieke “leugentje om bestwil”: je verzacht de waarheid om iemands gevoelens te sparen.
- Bijvoorbeeld zeggen dat een cadeau mooi is terwijl je het eigenlijk niks vindt.
- Eigen voordeel halen (bewust of onbewust)
- Liegen om iets te krijgen: geld, status, aandacht, privileges of macht.
- Dit zijn de meer “strategische” leugens, vaak met grotere impact op vertrouwen.
- Als copingmechanisme
- Voor sommige mensen wordt liegen bijna een gewoonte: het is hun manier om met stress, onzekerheid of een laag zelfbeeld om te gaan.
- In het begin voelt dat als bescherming, maar uiteindelijk maakt het problemen juist groter.
- Om een eerder leugen te verbergen
- Eén leugen roept een volgende op, waardoor een web van verhalen ontstaat.
- Hoe langer dat doorgaat, hoe zwaarder het wordt om alles vol te houden.
Is liegen “normaal”?
- Onderzoek en praktijk in de psychologie laten zien dat bijna iedereen wel eens liegt; het hoort tot op zekere hoogte bij menselijk gedrag.
- Het verschil zit in frequentie, bedoeling (beschermen vs. manipuleren) en de gevolgen voor relaties en vertrouwen.
Wat kun je ermee in het dagelijks leven?
- Let op waarom jij of anderen liegen: is het angst, schaamte, gewoonte, of echt kwaadwillend? Dat maakt veel uit voor hoe je reageert.
- Eerlijker worden begint vaak bij veiliger leren omgaan met fouten, afwijzing en moeilijke gesprekken. Hoe minder angst, hoe minder noodzaak om te liegen.
“We liegen vaak niet omdat we slecht zijn, maar omdat we ons niet veilig voelen om eerlijk te zijn.”
Als je wilt, kan ik je helpen nadenken over een concrete situatie (bijvoorbeeld partner, familie, werk) en wat daarachter kan zitten.
