Valentijnsdag is uitgegroeid tot een dag waarop geliefden elkaar extra aandacht geven met bloemen, cadeautjes of kaarten, en hij valt elk jaar op 14 februari. De kernvraag “waarom Valentijnsdag?” heeft zowel historische als moderne antwoorden.

Korte uitleg: waarom Valentijnsdag?

  • De datum 14 februari werd in het jaar 496 door paus Gelasius I uitgeroepen tot de dag van de heilige Valentijn.
  • In de loop der eeuwen raakte die dag steeds meer verbonden met liefde en romantiek, eerst via legendes over Sint Valentijn, daarna via literatuur en uiteindelijk via commercie.

Historische oorsprong (mythes en feiten)

Er zijn meerdere verhalen die door elkaar zijn gaan lopen; geen enkel verhaal is 100% zeker, maar samen geven ze een beeld.

  1. De Romeinse priester Valentijn
    • In de 3e eeuw zou een priester (vaak Valentijn van Terni genoemd) in het geheim christelijke huwelijken sluiten voor Romeinse soldaten, terwijl keizer Claudius II dat verboden had uit angst dat mannen te gehecht zouden raken aan hun gezin.
 * Hij werd gearresteerd en ter dood veroordeeld; volgens de overlevering gebeurde dat op 14 februari, waardoor hij later als martelaar voor de liefde werd gezien.
  1. Beslissing van de kerk
    • In 495/496 verklaarde paus Gelasius I Valentijn heilig en maakte 14 februari officieel tot dag van de heilige Valentijn, patroon van geliefden.
 * Daarmee kreeg een bestaande datum een christelijke, “liefdesgerichte” betekenis.
  1. Heidense wortels: Lupercalia
    • Rond dezelfde periode, van 13 tot 15 februari, vierden Romeinen een vruchtbaarheidsfeest voor de god Lupercus/Faunus, de Lupercalia.
 * Tijdens dat ruwe lentefeest hoorden rituelen bij vruchtbaarheid en het “reinigen” van de stad, wat heel anders was dan romantische liefde, maar de timing overlapt, waardoor historici vaak spreken van een versmelting van heidense en christelijke tradities.

Hoe werd 14 februari dé dag van de liefde?

In de middeleeuwen en vroege moderne tijd komt de romantische laag erbovenop.

  • In Engeland geloofde men in de 14e eeuw dat rond 14 februari het “paarseizoen” van vogels begon; schrijvers koppelden dat aan mensen die in die periode hun liefde verklaarden.
  • De dichter Geoffrey Chaucer schreef over Valentijnsdag als moment waarop vogels hun partner kiezen, waardoor de dag literair geladen werd met romantiek.
  • Aan Engelse en Franse hoven ontstond de gewoonte om rond 14 februari liefdesbriefjes of gedichtjes te sturen; volgens sommige bronnen nam de Franse edelman Charles d’OrlĂ©ans die gewoonte mee van Engeland naar Frankrijk.

Een voorbeeld: een ridder die op 14 februari een kort liefdesgedicht stuurt naar zijn geheime geliefde. Dat idee – anonieme of openlijke liefdesboodschappen – herken je nog steeds in de moderne Valentijnskaart.

Waarom vieren we het nu nog (en zo groot)?

In de 19e en 20e eeuw werd Valentijnsdag steeds commerciëler.

  • In landen als het Verenigd Koninkrijk en de VS ontstond een complete industrie rond voorgedrukte kaarten, chocolade en bloemen speciaal voor 14 februari.
  • Toen jongeren langer ongehuwd bleven, werd het een ideale dag voor anonieme liefdesverklaringen en kleine cadeaus, wat bedrijven gretig oppakten.
  • In Nederland en BelgiĂ« is het feest vooral na de Tweede Wereldoorlog en vanaf de jaren vijftig echt ingeburgerd geraakt; bloemenzaken, chocolatiers en winkels spelen er inmiddels uitgebreid op in.

Vandaag draait Valentijnsdag tegelijk om oprechte gevoelens Ă©n om commercie: je ziet overal acties, hartjes en “speciaal voor Valentijn”-producten, maar veel mensen gebruiken de dag ook om “gewoon” even extra aandacht te geven aan hun partner of crush.

Meerdere redenen “waarom Valentijnsdag?”

Als je “waarom” op verschillende manieren uitlegt, krijg je verschillende antwoorden:

  • Historisch: omdat een heilige Valentijn en oude Romeinse feesten rond half februari samen zijn gaan smelten tot een traditie, die door kerk en literatuur is versterkt.
  • Cultureel: omdat schrijvers, dichters en hoven 14 februari koppelden aan romantische liefde, rituelen en liefdesbrieven.
  • Sociaal: omdat mensen het prettig vinden om een vaste dag te hebben om liefde, vriendschap en verbondenheid te vieren.
  • Commercieel: omdat de detailhandel er een vaste “liefdesmarketing-dag” in februari van heeft gemaakt, met kaarten, bloemen, sieraden, parfums en uitjes.

Of je nu zelf volop meedoet of het liever overslaat: Valentijnsdag is dus geen willekeurige datum, maar het resultaat van eeuwen aan verhalen, religie, poëzie en later ook marketing, allemaal rond één simpele boodschap: aandacht geven aan de mensen om wie je geeft.

Information gathered from public forums or data available on the internet and portrayed here.