Valentijnsdag bestaat door een mix van oude legendes, kerkelijke tradities én moderne commercie rond liefde en romantiek.

Heel kort antwoord

Valentijnsdag is ontstaan als een christelijke herdenkingsdag rond (een of meerdere) heiligen met de naam Valentijn, groeide in de middeleeuwen uit tot een romantische dag in de literatuur, en werd in de 19e en 20e eeuw een wereldwijde, sterk commerciële “dag van de liefde”.

De oorsprong: wie was Valentijn?

Er gaan meerdere verhalen rond over “Sint Valentijn”, en historici zijn het er niet helemaal over eens. Eén populair verhaal vertelt over een Romeinse priester Valentijn in de 3e eeuw, onder keizer Claudius II.

  • Volgens de legende verbood Claudius II huwelijken voor soldaten, omdat hij dacht dat vrijgezelle mannen betere vechters waren.
  • Valentijn zou toch in het geheim geliefden getrouwd hebben, omdat hij vond dat liefde alles overwint.
  • Toen dat uitkwam, werd hij op 14 februari geëxecuteerd en later gezien als “martelaar voor de liefde”.

Sommige historici denken dat Valentijnsdag ook verbonden werd met het (niet zo romantische) Romeinse vruchtbaarheidsfeest Lupercalia, dat in februari werd gevierd, al is dat verband waarschijnlijk deels een latere interpretatie.

Kort gezegd: er is geen één duidelijk beginpunt, maar vooral een mix van legendes en oude gebruiken.

Waarom precies 14 februari?

De datum 14 februari werd in de late oudheid officieel aan Sint-Valentijn gekoppeld. In 496 riep paus Gelasius I 14 februari uit tot Valentijnsdag als kerkelijke gedenkdag.

Later kreeg die datum langzaam een romantische betekenis:

  • In de 14e eeuw schreef de Engelse dichter Geoffrey Chaucer over 14 februari als de dag waarop vogels hun partner kiezen, en koppelde dat aan Sint Valentijn.
  • Ook andere schrijvers, zoals Shakespeare, droegen eraan bij dat 14 februari geassocieerd werd met liefde en hofmakerij.

Zo schoof de dag van een heiligenherdenking richting een feestdag van romantische liefde.

Van middeleeuwse romantiek tot kaarten en cadeaus

In de middeleeuwen en vroegmoderne tijd ontstond de gewoonte om rond 14 februari liefdesboodschappen te sturen.

  • Aan Britse en Franse hoven stuurde men rond 14 februari al liefdesbriefjes en gedichtjes.
  • In de 17e en 18e eeuw doken catalogi met voorbeeld-liefdesboodschappen voor Valentijnsdag op.
  • Vanaf de 19e eeuw werd post goedkoper, waardoor ook “gewone” mensen anonieme Valentijnskaarten konden versturen, vooral in het strenge Victoriaanse Engeland.
  • Rond 1840 waaide deze traditie over naar de Verenigde Staten, waar Valentijnsdag één van de belangrijkste romantische feestdagen werd.

Zo werd Valentijnsdag steeds meer een dag voor anonieme of openlijke liefdesverklaringen – via kaarten, bloemen en kleine cadeaus.

Waarom bestaat Valentijnsdag nu nog?

Vandaag bestaat Valentijnsdag vooral om drie redenen: traditie, commercie en behoefte aan een “officiële” dag voor liefde.

1. Traditie en symboliek

Veel mensen vinden het fijn een vaste dag te hebben om extra stil te staan bij liefde en relaties.

  • Het is een moment om iets te doen wat je normaal uitstelt: een kaart sturen, een berichtje, een date plannen.
  • De figuur van Valentijn als iemand die voor liefde en verbinding stond, blijft aantrekkelijk als symbool.

2. Commerciële kracht

Valentijnsdag is uitgegroeid tot een flinke commerciële motor.

  • Winkels, webshops, restaurants en bloemisten benutten de datum graag voor acties, menu’s en cadeaus.
  • Vooral sinds de 20e eeuw, toen jongeren langer single bleven, werd Valentijnsdag gezien als perfecte kans om producten rond liefde te verkopen.

Tegelijk is er ook kritiek: mensen vinden het vaak te commercieel of oppervlakkig.

3. Moderne invulling: niet alleen romantische liefde

In veel landen is Valentijnsdag tegenwoordig breder dan alleen “je partner”.

  • Je ziet cadeautjes en kaartjes voor vrienden, familie of een “geheime” crush.
  • Online zie je ook meer aandacht voor zelfliefde en vriendschap, niet alleen koppels.

De dag blijft bestaan omdat mensen er zelf nieuwe betekenissen aan geven: van romantische date tot een simpel “ik denk aan je”.

Is Valentijnsdag bedacht door winkeliers?

Dat is een veelgestelde vraag op forums en in discussies: “Is het niet gewoon door de commercie verzonnen?”

  • Nee: er zijn al sporen van Valentijnsdag en romantische associaties vanaf de 14e eeuw, ruim vóór moderne marketing.
  • Ja: de huidige vorm met massale kaarten, chocola en cadeaus is wél sterk aangejaagd door de postindustrie en later door winkeliers en marketeers, vooral in de 19e en 20e eeuw.

Je kunt dus zeggen: de “kern” (dag van liefde, Sint Valentijn, romantische briefjes) is historisch gegroeid, maar de commercie heeft er een wereldwijd verkoopfeest van gemaakt.

Waarom mensen het wél of niet vieren

In recente artikelen en online discussies komen meestal twee kampen naar voren.

Mensen die het leuk vinden, zeggen bijvoorbeeld:

  • Het is een extra kans om iemand te verrassen of een lief gebaar te maken.
  • Ze zien het als een ritueel dat relaties net een beetje meer aandacht geeft.

Mensen die er niks mee hebben, zeggen vaak:

  • “Je moet elke dag liefde tonen, niet alleen op 14 februari.”
  • “Het is te commercieel en geeft druk om cadeaus te kopen.”

Beide perspectieven bestaan naast elkaar, maar de dag blijft op veel plekken groeien, ook doordat sociale media en online winkels hem steeds zichtbaarder maken.

Samenvatting (TL;DR)

  • Valentijnsdag begon als een christelijke gedenkdag voor Sint Valentijn rond 14 februari.
  • Legendes vertellen dat Valentijn in het geheim geliefden trouwde en zo een symbool voor liefde werd.
  • Vanaf de middeleeuwen werd 14 februari gekoppeld aan romantiek en het sturen van liefdesbriefjes.
  • In de 19e en 20e eeuw zorgden goedkope post en commercie ervoor dat het uitgroeide tot een wereldwijde “dag van de liefde”.
  • Tegenwoordig bestaat Valentijnsdag omdat mensen traditie, romantiek en een symbolische dag voor liefde blijven waarderen – ondanks (of dankzij) alle commercie eromheen.

Information gathered from public forums or data available on the internet and portrayed here.